Sau lời phủ nhận liên quan đến sản phẩm An Cung Hoàn, Quyền Linh tiếp tục lên tiếng về những công kích hướng vào gia đình. Diễn biến này đặt ra một ranh giới cần giữ: yêu cầu người nổi tiếng giải trình không đồng nghĩa với việc đưa người thân của họ vào cuộc phán xét.
Tối 27.9, nghệ sĩ Quyền Linh đăng bài đề nghị cơ quan chức năng có biện pháp bảo vệ công dân trước những lời xúc phạm, buộc tội trên mạng. Nghệ sĩ cho biết hình ảnh vợ, con và người thân bị sử dụng kèm nội dung công kích liên quan vụ An Cung Hoàn. Đây là phản ánh từ phía Quyền Linh, chưa phải kết quả xác minh từng hành vi mà anh đề cập.
Nghệ sĩ Quyền Linh. Ảnh: Báo Văn Hoá
Trước đó, ngày 25.9, anh phủ nhận liên quan các sản phẩm đang được nhắc tới trong thông tin lan truyền. Trong lần lên tiếng mới, Quyền Linh bày tỏ sẵn sàng chịu trách nhiệm nếu có sai phạm, đồng thời đề nghị người dùng mạng thận trọng khi chia sẻ thông tin. Những phát biểu này thể hiện quan điểm của nghệ sĩ, không thay thế kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Điểm mới của câu chuyện nằm ở việc phản ứng trên mạng, theo lời nghệ sĩ, đã hướng sang gia đình. Bởi vậy, cần tách hai vấn đề đang dễ bị nhập làm một: trách nhiệm giải trình về hoạt động kinh doanh và cách đối xử với những người có quan hệ gia đình với nhân vật bị chất vấn.
Những thông tin khiến công chúng đặt câu hỏi có căn cứ cụ thể. Hồ sơ doanh nghiệp được công bố ghi nhận Công ty TNHH Nghệ Sĩ Quyền Linh góp 9,2 tỉ đồng, tương ứng 46% vốn điều lệ của Tami Natural Home trong năm 2024. Đến hồ sơ thay đổi vào tháng 7.2025, công ty này không còn trong danh sách thành viên góp vốn. Tami Natural Home được nhắc đến trong vụ án An Cung Hoàn đang được điều tra.
Các mốc ấy cần được trình bày đầy đủ. Một quan hệ góp vốn trong quá khứ là dữ kiện phải làm rõ; bản thân dữ kiện đó chưa đủ để xác định một cá nhân biết, tham gia hay chịu trách nhiệm đến đâu đối với hành vi đang bị điều tra. Ngược lại, việc không còn xuất hiện trong một danh sách góp vốn cũng không tự giải đáp mọi câu hỏi về giai đoạn trước đó.
Muốn đi đến câu trả lời, cần hồ sơ, thời điểm, vai trò và hành vi cụ thể. Mức độ nổi tiếng của một người không thể thay thế những yếu tố ấy.
Công chúng có lý do để đòi hỏi sự minh bạch khi tên tuổi nghệ sĩ gắn với doanh nghiệp, quảng cáo hoặc sản phẩm tiêu dùng. Sự tin cậy dành cho người nổi tiếng có thể ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Vì thế, lời giải thích càng cụ thể, có tài liệu kiểm chứng, càng có giá trị hơn những tuyên bố chung.
Tuy nhiên, một bức ảnh gia đình không giúp xác định ai điều hành doanh nghiệp, ai quyết định sản xuất, ai quảng cáo hay ai hưởng lợi. Đưa người thân vào lời buộc tội chỉ làm cuộc tranh luận rời xa phần việc cần kiểm chứng.
Cũng cần phân biệt phê bình với xúc phạm. Phê bình có thể gay gắt nhưng vẫn hướng vào phát ngôn, hành vi hoặc trách nhiệm cụ thể. Chất vấn yêu cầu người được hỏi giải thích một điểm chưa rõ. Còn việc lấy quan hệ vợ chồng, cha con làm lý do để miệt thị không bổ sung bằng chứng cho vụ việc.
Ranh giới này không phụ thuộc vào việc công chúng yêu mến hay thất vọng về nghệ sĩ. Người đọc hoàn toàn có thể chưa chấp nhận lời giải thích của Quyền Linh, tiếp tục chờ câu trả lời thuyết phục hơn, đồng thời phản đối việc công kích những người chưa được xác định có liên quan.
Đối với người nổi tiếng, đề nghị được bảo vệ trước sự xúc phạm cũng cần song hành với thái độ trả lời những câu hỏi có cơ sở. Không nên gom mọi ý kiến bất lợi thành bạo lực mạng. Một phản hồi có ích cần chỉ ra thông tin nào sai, điểm nào bị hiểu thiếu và tài liệu nào giúp đối chiếu.
Ở phía người chia sẻ, việc đọc đủ mốc thời gian quan trọng hơn phản ứng ngay trước một dòng tiêu đề. Thông tin về doanh nghiệp không tự động là kết luận về trách nhiệm cá nhân, lời phủ nhận của cá nhân cũng không phải kết quả điều tra. Giữ được hai phân biệt ấy giúp cuộc tranh luận không trượt sang bênh vực hoặc kết tội bằng cảm xúc.
Điều cần tiếp tục làm sáng tỏ trong câu chuyện Quyền Linh là những quan hệ và trách nhiệm cụ thể. Sự chú ý của công chúng nên được giữ ở đó. Người thân không thể trở thành đối tượng chịu sức ép thay chỉ vì họ xuất hiện trong cùng một bức ảnh.
NGỌC NGUYỄN /Báo Văn Hóa